-
ศูนย์วิจัยศึกษาและบำบัดโรคมะเร็ง เป็นหน่วยงานในสังกัดของสถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ ก่อกำเนิด ขึ้นจากพระปณิธานแน่วแน่ใน ศาสตราจารย์ ดร. สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี ประธานสถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ ที่จะก่อตั้งศูนย์แห่งความเป็นเลิศทางวิชาการขึ้นเพื่อช่วยประเทศ ชาติพัฒนาบุคลากรทางการแพทย์และพยาบาล สามารถให้การบำบัดรักษาโรคมะเร็ง ได้ผลดีทัดเทียมกับประเทศพัฒนาแล้วที่มีความเจริญก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ด้านนี้
นอกจากทรงสอนนักศึกษาแพทย์ และพยาบาลด้านความรู้พื้นฐานของการเกิดมะเร็งในฐานะศาสตราจารย์ประจำของคณะแพทยศาสตร์และศิริราชพยาบาลแล้ว ยังได้ทรงวางรากฐานของการดำเนิน การวิจัยโรคมะเร็งมาตั้งแต่เริ่มก่อตั้งสถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ โดยทรงรับเป็นหัวหน้าห้องปฏิบัติการเคมีผลิตภัณฑ์ธรรมชาติ และห้องปฏิบัติการสารเคมีก่อมะเร็ง ซึ่งดำเนินการวิจัยเพื่อค้นคว้าหาสารเคมีที่มีคุณสมบัติฆ่าเซลล์มะเร็งป้องกันการเกิดมะเร็ง และศึกษาการเปลี่ยนแปลงในระดับโมเลกุลของยีนส์ที่ทำให้เกิดมะเร็งหรือยีนส์ที่ระงับการเกิดมะเร็งในโรคมะเร็ง ซึ่งพบบ่อยในประชากรไทย นอกจากนี้ ยังทรงวางนโยบายให้มีการจัดโครงการศึกษาวิจัยโรคมะเร็งครบวงจร โดยทรงเริ่มจัดตั้ง คลังชีววัตถุโรคมะเร็ง (Tumor Bank) สำหรับมะเร็งชนิดที่พบมากในประชากรไทย ด้วยพระวิสัยทัศน์ที่ยาวไกลว่า ในอนาคตชิ้นเนื้อเหล่านี้ บางชนิดจะหาได้ยาก และการตัดชิ้นเนื้อมะเร็งซึ่งเป็นวิธีการรักษาด้านศัลยกรรม จะลดน้อยลง คลังชีววัตถุโรคมะเร็งนี้ ย่อมจะมีค่าต่อการศึกษาวิจัยในระดับโมเลกุล นำไปสู่วิธีการรักษาในแนวใหม่ ด้วยการสนับสนุนด้านงบประมาณจากรัฐบาล และความร่วมมือจากนักวิจัยจากบรรดาสถาบันต่างประเทศและองค์กรระหว่างประเทศเป็นอย่างดี ทั้งยังมีการจัดกิจกรรมทางวิชาการต่างๆ ด้านโรคมะเร็งอย่างต่อเนื่อง ซึ่งถือเป็นการเตรียมความพร้อมในการจัดตั้งศูนย์ฯ ได้เป็นอย่างดี ถึงขั้นสมควรพัฒนาไปยังระยะที่สอง คือ การจัดตั้งโรงพยาบาลเฉพาะทาง และดำเนินการวิจัยเพื่อพัฒนาการรักษาโรคมะเร็งให้ได้มาตรฐานทัดเทียมกับประเทศที่พัฒนาแล้ว ให้เป็นศูนย์แห่งความเป็นเลิศ ซึ่งนำการวิจัยทางคลินิกมารองรับการตรวจวินิจฉัย การรักษา และบำบัดโรคมะเร็ง ร่วมกับฐานการวิจัยทางชีวการแพทย์ที่มีประสิทธิภาพอย่างครบวงจร ให้ได้วิธีการรักษาที่ได้ผลมากขึ้น จัดการฝึกอบรม ถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์แก่แพทย์ทั่วประเทศ เป็นการยกระดับมาตรฐานการรักษาโรคมะเร็งในประเทศไทยให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
ยิ่งไปกว่านั้น เป้าหมายของศูนย์ ฯ ยังสอดคล้องกับแผน พัฒนาเศรษฐกิจและสังคมฉบับที่ 9 โดยจะผลิตและพัฒนาคุณภาพบุคลากรทางด้านวิทยาศาสตร์และการแพทย์ ควบคู่ไปกับการพัฒนาวิทยา ศาสตร์และเทคโนโลยีทางการแพทย์ด้านโรคมะเร็งที่เหมาะสมกับสังคมไทย สู่เป้าหมายการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชากร ให้มีความเหมาะสมสอดคล้อง และทันเวลาที่จะรองรับนโยบายการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพของประเทศในอนาคต
ศาสตราจารย์ ดร. สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี ทรงจัดตั้งศูนย์แห่งนี้ขึ้น เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินีนาถเนื่องในวโรกาสทรงเจริญพระชนมพรรษา 72 พรรษาเมื่อปีพุทธศักราช 2547 ได้เสด็จทรงวางศิลาฤกษ์อาคารที่ทำการศูนย์วิจัยศึกษาและบำบัดโรคมะเร็ง เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 30 มกราคม 2546 และมีกำหนดเปิดให้บริการภายประมาณเดือนเมษายน ปีพุทธศักราช 2551
