บริการน่าสนใจ

ร้าน "ถักร้อย-สร้อยรัก"
ธารน้ำใจ "ชมรมศิลปะบำบัด"

สถิติเข้าชมเว็บไซต์
เรามี 31 บุคคลทั่วไป ออนไลน์

         



     เป็นโรคมะเร็งทางโลหิตวิทยา ที่เกิดจากความผิดปกติในการแบ่งตัวของพลาสมาเซลล์ (plasma cell) ซึ่งมีต้นกำเนิดจากไขกระดูก ทำให้มีการสร้างโปรตีนที่ผิดปกติในเลือด โดยปกติพลาสมาเซลล์ทำหน้าที่สร้างภูมิคุ้มกันให้แก่ร่างกาย 

     แต่เมื่อผู้ป่วยได้ป่วยเป็นโรคมัลติเพิล มัยอีโลมาแล้ว พลาสม่าเซลล์จะถูกเปลี่ยนให้เป็นเซลล์มะเร็ง (มัยอิโลมาเซลล์)และไม่สามารถสร้างภูมิคุ้มกันได้ตามปกติ แต่จะสร้างเอ็มโปรตีน (M protein หรือ Monoclonal protein) ขึ้นมาแทน พร้อมกับหลั่งสารเคมีที่ผิดปกติออกมาสู่ร่างกาย ซึ่งจะทำให้เกิดความผิดปกติต่อไขกระดูก ระบบเลือด ตลอดจนอวัยวะอื่นๆ ของร่างกาย

     ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่ชัดเจนของโรค แต่มีสมมุติฐานว่าอาจเกี่ยวข้องกับกรรมพันธุ์และสิ่งแวดล้อมบางอย่างได้ ได้แก่ การทำอาชีพเกษตรกรรม ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับการใช้ยาฆ่าแมลง ยาฆ่าวัชพืช และสารเคมีบางชนิด การใช้ยาย้อมผม การสัมผัสกับสารรังสี  และการติดเชื้อไวรัสบางชนิด เช่น ไวรัสเอช ไอ วี(HIV) , Herpes virus 8

     อุบัติการณ์ในประเทศไทยพบประมาณ 300-400 รายต่อปี อัตราส่วนของผู้ชายต่อผู้หญิง 1.2:1 และอายุเฉลี่ยประมาณ 60 ปี


ผลของโรคมัลติเพิล มัยอิโลมาต่ออวัยวะสำคัญต่างๆ ของร่างกาย

     1. ผลต่อไขกระดูกและระบบเลือด โดยการแบ่งตัวที่ผิดปกติของพลาสมาเซลล์ จะไปรบกวนการสร้างเม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดขาว และเกร็ดเลือด  การสร้างเม็ดเลือดที่ลดลง ส่งผลให้ผู้ป่วยมีความเสี่ยงต่อภาวะโลหิตจาง ภาวะเสี่ยงต่อการติดเชื้อ  และรบกวนการแข็งตัวของเลือดได้ ตามลำดับ
     2. ผลต่อไต สารเอ็มโปรตีน (M protein) ที่ผลิตจากมัยอิโลมาเซลล์ และแคลเซียมที่สูงขึ้นในกระแสเลือด ส่งผลให้ไตทำงานหนักมากขึ้น
     3. ผลต่อกระดูก มัยอิโลมาเซลล์เข้าไปในกระดูก รวมทั้งหลั่งสารหลายชนิดในการรบกวนการเจริญและ การซ่อมแซมของกระดูก ส่งผลให้เกิดภาวะกระดูกผุ หรือกระดูกหักได้
     4. การสร้างภูมิคุ้มกันของร่างกายลดลง จากการที่พลาสมาเซลล์ยับยั้งการสร้างภูมิคุ้มกันของร่างกาย ส่งผลให้ผู้ป่วย มีการติดเชื้อง่าย และใช้เวลานานในการรักษาภาวะติดเชื้อ

เกณฑ์การวินิจฉัยโรคมัลติเพิล มัยอิโลมา
     ในปี 2003 คณะทำงานโรคมัลติเพิลมัยอิโลมาระหว่างประเทศ ได้มีการกำหนดเกณฑ์การวินิจฉัยโรคสำหรับผู้ป่วยที่มีอาการผิดปกติครบทั้ง 3 ข้อไว้ดังนี้
     1. ตรวจพบพลาสมาเซลล์ในการตรวจชิ้นเนื้อของไขกระดูกมากกว่าหรือเท่ากับร้อยละ 10 ของเซลล์ต้นกำเนิด
     2. ตรวจพบโปรตีนผิดปกติในเลือดหรือในปัสสาวะมากกว่าหรือเท่ากับ 3 กรัมต่อเดซิลิตร
     3. พบว่ามีอาการหรือความผิดปกติอย่างหนึ่งอย่างใดต่อไปนี้

          3.1 ระดับแคลเซียมในเลือดมากกว่า 11.5 กรัมต่อเดซิลิตร 
          3.2 การทำงานของไตบกพร่อง ค่าครีเอตินีนมากกว่า 2 มิลลิกรัมต่อเดซิลลิตร
          3.3 ระดับฮีโมโกลบินต่ำกว่า 10 กรัมต่อเดซิลิตร
          3.4 พบความผิดปกติของกระดูกจากภาพถ่ายรังสี

การรักษาโรคมัลติเพิล มัยอิโลมา
     การพิจารณาแนวทางการรักษาตั้งแต่เริ่มแรกมีความสำคัญมาก โดยในปัจจุบันนี้ยังไม่มีข้อมูลที่ชัดเจนว่าการรักษาชนิดใดจะดีที่สุดหรือเป็นวิธีรักษามาตรฐาน ซึ่งแนวทางการรักษาจะขึ้นอยู่กับหลายๆอย่างของผู้ป่วย เช่น ระยะของโรค การดำเนินของโรค อาการและภาวะแทรกซ้อน อายุ สุขภาพของผู้ป่วยและภาวะอื่นที่เป็นร่วมด้วย ผู้ป่วยเคยได้รับการรักษาโรคนี้มาก่อนแล้วหรือไม่ รูปแบบการดำเนินชีวิต ซึ่งแนวทางการรักษาหลักๆ ในปัจจุบัน แบ่งออกเป็น ดังนี้
     1. การรักษาด้วยยาเคมีบำบัดหรือยากลุ่มใหม่ต่างๆ
     2. การฉายรังสี
     3. การปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดร่วมกับการให้ยาเคมีบำบัดขนาดสูง
     4. การรักษาแบบประคับประคอง

     กล่าวโดยสรุป โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดมัลติเพิล มัยอีโลมานี้จะมาด้วยอาการของระบบต่างๆ มากมาย  เช่น ภาวะโลหิตจาง โรคข้อกระดูก กระดูกพรุน และการทำงานของไตบกพร่อง ซึ่งแพทย์จะทำการตรวจอย่างละเอียดเพิ่มเติมและปรึกษาโลหิตแพทย์ร่วมประเมินอีกครั้งหากสงสัยภาวะดังกล่าว

Reference
ThaiMyeloma.ORG

แพทย์หญิง ประทุมทิพย์ พงศ์พรทรัพย์
อายุรศาสตร์โลหิตวิทยา

 

ความรู้สำหรับประชาชน
เตรียมความพร้อมกับ DVIFA